Lodowiec Jostedalsbreen – topniejący błękitny olbrzym


Położony w środkowej części Norwegii lodowiec Jostedalsbreen jest największy w Europie. Ma błękitny kolor i imponujące liczne odnogi. Wskutek zmian klimatu niestety znika.

Jostedalsbreen to największy lodowiec w kontynentalnej części Europy. Zajmuje powierzchnię prawie pięciuset kilometrów kwadratowych. Jego najwyżej położona część (na prawie 2 000 m n. p. m.) jest płaska. Tam śnieg ma nawet 600 metrów głębokości. Odchodzi od niego kilkadziesiąt mniejszych i większych jęzorów, które zsuwają się w dolinach. Robią imponujące wrażenie. Z daleka wyglądają jak zastygła lawa.

Jostedalsbreen jest jedną z turystycznych atrakcji Norwegii – obok fiordów, Lofotów, zórz polarnych, Drogi Trolli, polarnych nocy i wielorybów.

W ubiegłym roku norwescy glacjolodzy podali, że jedna z odnóg Jostedalsbreen – Nigardsbreen – skurczyła się w ciągu roku o ponad osiemdziesiąt metrów. Jęzory lodowca zsuwają się i roztapiają. To normalny proces, ale tempo znikania Nigardsbreen było największe w historii pomiarów.

Na lodowiec Jostedalsbreen można dotrzeć tylko w grupie pod opieką licencjonowanego przewodnika. Zrobiłam to 13 sierpnia 2019 r. – równo rok po tym, jak podziwiałam lodowiec na szczycie Kilimandżaro (5 895 m n. p. m.) w Afryce. Przypadkowa, ale sympatyczna zbieżność dat.

W dolinie Jostedal, skąd wyruszyliśmy na lodową górę, pogoda była letnia (jak na norweskie warunki), zaś na górze – bliżej lodowca – temperatura wynosiła już tylko kilka stopni, a na lodowcu około zera. Jezioro Styggevatnet przepłynęliśmy kajakiem i mimo, że jesteśmy zaprawieni w spływach kajakowych, to płynęliśmy z ogromnym z trudem. Lał deszcz i wiał silny wiatr, wprost na nas. Wysokie fale zalewały kajak. Sprawdziły się nieprzemakalne spodnie i kurtki, a także szczelnie zamknięte plecaki i fartuchy chroniące nogi.

Jezioro Styggevatnet powstało z topniejącego lodowca i jest regulowane tamą. Jest przepiękne – woda w nim ma zielony (turkusowy) kolor, a tu i ówdzie wystają z niej lodowe skały o przedziwnych kształtach i niebieskim kolorze. Te lodowe góry pod wodą są większe niż na powierzchni, więc przy wietrznej pogodzie trzeba było mocno pracować wiosłami, żeby się z nimi nie zderzyć.

Po półtorej godzinie ciężkiego wiosłowania dopływaliśmy do Austdalsbreen – czoła lodowca Jostedalsbreen. Nagle usłyszeliśmy huk, jakby wybuch. To wielka bryła śniegu urwała się ze ściany lodowca i spadła z impetem do wody. Odsłoniła przy tym błękitne wnętrze lodowej góry. Lodowiec wciąż jest w ruchu.

Po wyciągnięciu kajaków na skalisty brzeg mogliśmy zjeść lunch i napić się ciepłej herbaty z termosów. Nie było łatwo, bo skostniałymi z zimna dłońmi trudno było cokolwiek chwycić. Na taką wyprawę warto mieć ze sobą nieprzemakalne, ciepłe rękawice, w których będzie można trzymać wiosło. Ja niestety miałam wełniane, które natychmiast przemokły.

Po posiłku zabezpieczyliśmy kajaki, na biodra założyliśmy uprzęże, do których później przypięliśmy liny, a na buty – raki. Po krótkim instruktażu poruszania się w tych specyficznych warunkach wyruszyliśmy na lodową skałę. W dwóch ośmioosobowych grupach, połączeni linami.

Pierwsze zaskoczenie: lodowiec jest brudny. Wierzchnia warstwa jest pokryta szarym kurzem. Podobno to sadza przyniesiona przez wiatr z wulkanu na Islandii. Brudna powłoka na lodowcu nie jest dla niego dobra. Powoduje bowiem, że śnieg szybciej się topi – ciemny kolor przyciąga promienie słoneczne. Faktycznie, tam, gdzie pyłu jest więcej, śnieg pod nim jest zlodowaciały, a tam gdzie sadzy nie ma, jest miękki i biały.

Lodowiec jest popękany, a w głębokich szczelinach płynie błękitna woda. Miejscami nurt w nich jest naprawdę silny.

Skąd błękitny kolor śniegu i wody w szczelinach? Padające płatki śniegu pod wpływem zmiany temperatur (słońce – mróz) zmieniają swoją strukturę, tracą puszystość i lodowacieją. W śniegu, pod naciskiem kolejnych warstw, jest coraz mniej powietrza, staje się on coraz bardziej zbity, traci zdolność odbijania światła i właśnie wtedy nabiera niebieskiego koloru.

Jeszcze jedno zaskoczenie. Tu i ówdzie w śniegu widzieliśmy… truchła lemingów. Gryzonie te, podobne do myszy, żyją w górnej warstwie śniegu. Robią tam sobie jamki. Gdy na wiosnę słońce przygrzeje, wierzchnia warstwa śniegu się topi i domki lemingów znikają. Lemingi nie szukają ratunku. Po prostu umierają. Nie potrafią wpaść na pomysł, aby wykopać sobie nową jamkę, głębiej. Przyznam, że dopiero tam na lodowcu zrozumiałam, dlaczego w Polsce używamy tego słowa do określenia wyborców, którzy bezrefleksyjne przyjmują za pewnik wszystko to, co usłyszą od „swoich” polityków i publicystów.

Nasza wędrówka po lodowcu trwała około godziny. Czuliśmy niedosyt, bo dotarcie tutaj kosztowało nas sporo czasu i wysiłku. Z drugiej strony rozumieliśmy, że po prostu czas już wracać, bo musimy jeszcze przepłynąć kajakiem przez wzburzone lodowe jezioro.

W tym samym czasie, gdy byliśmy na Jostedalsbreen, na Islandii żegnano 700-letni lodowiec Okjokull, który z powodu zmian klimatycznych całkowicie się roztopił. Podobny los może spotkać lodowce w Norwegii, których jest blisko dwa i pół tysiąca. To poważny problem, widoczny gołym okiem. Niezależnie od naszych wysiłków na rzecz ochrony klimatu pewnie warto również zaufać naturze. Lodowiec Jostedalsbreen już raz całkowicie zniknął z powierzchni ziemi, a potem znów się odrodził. I jest dziś największy na kontynencie. Może i tym razem natura obroni się sama.

Jęzor lodowca Jostedalsbreen w Norwegii widziany z doliny Jostedal. © Bogna Janke
« z 12 »
Kategorie

32 Comments

Add yours
  1. escort sitesi açmak

    your blog is very nice, you have great content, I like it very much, well done türkiyedeki en büyük esc sitesine hoşgeldiniz istanbulda kaliteli hizmet veren seo ve kurulum hizmeti sağlayan bir siteyiz

  2. istanbul escort

    Türkiye’nin en başarılı bayan sitesine hoş geldiniz websitemizi inceleyerek kendinize uygun tüm bayan arkadaşlarla görüşebilirsiniz. İStanbul’un en kaliteli ve nezih bayanları sizlere bir telefon uzagınızdadır.

  3. istanbul escort

    your blog is very nice, you have great content, I like it very much, well done istanbul esc sektoründe en kaliteli site oalrak yer almaktayız sizleri de sitemize bekliyoruz. Yüzelrce ilanlar arasında isteyipte beğendiğiniz tüm bayanlarla görüşme imkanına sahipsiniz.

  4. Şişli Escort

    Türkiye’nin en güzel kızlarıyla tanışmaya hazır mısınız ? En kaliteli ve hijyenik bakımlı bayanlarla görüşme fırsatı sitemizi ziyaret etmeyi unutmayın İstanbulun göbeğinde sizlere bir telefon kadar yakın

  5. takipçi satın al

    Ucuz ve uygun fiyata türkiyenin en kaliteli instagram takipçi hizmetinden yararlan. Hemen takipçi satın al sayfamız aracılığıyla gerçek ve etkili takipçi siparişi ver!

  6. takipçi hilesi

    Instagram takipçi hilesi yapmak için web sitemize giriş yapın ve instagram hesabınız ile havuzdaki diğer takipçi kasan hesaplar tarafından limitsiz etkileşim kazanın!

+ Leave a Comment